Sakiz Adasi KALESI

Sakiz Adasi KALESI

chios castle chios rent a car

Sakiz Adasi Kalesi nim yüzölçümü 180.000 rn2 dir ye kalenin duvarlari 650 kişinin yaşadığı bir yerleşim alanını içine almaktadir. Kale bölgesinin yerleşim alanı olduğu, en azından hellenistik yillarda görülmektedir. Yapılan kazılardan elde edilen bulgular, bölgede, Romalılar döneminde ve ilk Bizans yıllarında da yerleşimin devam ettiğini onaylamaktadir. Kaynaklarda (10. yy) ve kazi bulgularında (11 .yy) Orta Bizans yıllarının tapınakları belirtilmektedir. Buğünkü Sakız Adası Kalesı, 1328 yılında Cenevizli Sakız Adası hükümdarı, Martino Zaccaria, tarafından inşaatı başlanan ve kaynaklardan bilinen hisar ile özdeşleşmektedir. 1329 yılında, kale, Bizans imparatoru Andronikos Ill Palaiologos adına işgaI edilmiştir ve 1346 yılına kadar da Bizans imparatorluğu içinde kaImıştır, çünkü 1346 yılında Sakız Adası sonuç olarak Cenova Demokrasisi’ nın himayesine geçmiştir. Cenevizli Simone Vignoso’ nun adayı işgal ettiği o yıldan itibaren, Sakız Adası’ nda, 1346 yılından 1566 yılına kadar, iki yüzyil sürecek olan Cenevizliler dönemi başlamıştır. Ortaçağ yıllarında şehrin Kalesi (Civitas Chii), Sakız Adası’ nın siyasi ve askeri yönetiminin merkeziydi. Şehir (borgo) Kale Surlan dışına uzanmaktaydı. Adanın idaresini Maona adında bir ticari şirket üstlenmişti. Bu şirketin üyeleri 1362 yılından itibaren Cenova’ da Giustinianilerin Albergo hizbine aittiler ve İoustiniani soyadını taşıyorlardı. 1566 yılında, Piyali Paşa, Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman adına Kale’ yi savaşmadan işgaI etti. 1694 yılında altı aylık bir süre için Kale’ yi Venedikliler işgal etti, ve bu kısa yönetim süresi içinde surlarda kapsamlı çalışmalar gerçekleştirdiler. O zamandan itibaren de Kale kesintisiz olarak 1922’ ye kadar Osmanlıların elindeydi, bu tarihten sonra da Sakız Adası seberst kaldı ve Yunan Devleti’ ne ilhak etti.

Yunan Devleti, 1924’ ten itibaren bu anıtın korunmasıyla ilgili önlemler almıştır ve aynı yılın Ekim ayından itibaren de, Kale’ nın korunması gereken arkeolojik ve tarihi bir mekan olduğu, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile beyan edilmiştir. Buna rağmen, anıt, 20. yy. süresince çok ciddi tehditlerle karşı karşıya kalmıştır, ilk olarak Sakız Adası toplumu bunun yıkılmasını istemiştir, ve istek zaman zaman, önce 1930’lu yıllarda, daha sonra da 1950’ Ii ve 1970’ Ii yıllarda tekrar tekrar başgöstermiştir. Çağdaş yıllarda, 1881 ve 1949 yıllarında yaşanan doğal afetler (depremler), 1896 yılında deniz duvarına, yapısını ciddi bir biçimde bozan yeni bir yapının eklenmesi, 1922’ deki Anadolu felaketinden sonra Sakız Adası’ na sığınan Yunanlı mültecilerin toplu bir şekilde Kale’ ye yerleşmesi, Alman işgali, korunakların ve Kale’ nın inşaat malzemelerinin buğday öğütmekte kullanılması gibi olaylar, anıtın değer kaybetmesine ve korunmasındaki kötü duruma sebebiyet vermiştir. Hatta, Sakız Adası’ nın 1912’ de Osmanlılar’ dan kurtuluşundan sonra da, kalenin duvarları sistematik olarak yıkılmıştıir, iki korunak ve batı Geçit (Üst Portello) kısmen, denize bakan duvarın da bazı bölümleri patlayıcı kullanılarak tahrip ediImiştir.

Bugün ziyaretçinin karğısına çikan Sakız Adası Kalesi surları, uzun yıllar varlığını sürdüren anıtın geçirdiği yapılandırmaIar, eklemeler ve destek yapıların sonucu elde edilen bir görüntüdür. Duvarların yapısı girişli çikişli (zigzag) olup düzensiz bir beşgen oluşturmaktadır. Ara ara sağlam korunaklar bulunmaktadır (bunlardan sekizi bugüne kadar korunmuştur). Bu korunakların üçünün kulelerinde İoustiniani amblemi (üç kuleli bir kale ve taçlı bir kartal) taşiyan levhalar bulunmaktadır, bu Ievhalar da Cenevizliler dönemi yıllarında (1346 – 1566) Sakız Adası’nda surların inşaatının yada tamiratının yılını bildirmektedir. Yüzyıllar içinde duvarların ve kulelerin şekillerini değiştiren müdahalelerin önemli bir göstergesi de, kara ve deniz duvarlarının birIeştiği noktada yükselen ve Antonio Zeno korunaği yada Zinonos olarak bilinen kuzey korunaktır.Korunağin çekirdeği, geç antik dönemde inşa edilmiş bir kuleden oluşmaktadir. 1426 yılı, Cenevizliler döneminde, kule yükseltilerek güçIendirilmiş, 1694 yılında, kisa süren Venedikliler döneminde ise, bu korunağa, Amiral Antonio Zeno’ nun sorumlusu olduğu bir dizi eklemeler yapilmıştır, ve o zamandan itibaren de bu korunak onun adını taşimaktadır. Benzer müdahalelere Kale’ nın türn korunaklarında rastlamak mümkün.

Kale’ ye giriş, kuru olan hendeğin üzerinden geçen bir köprüden sağlanmaktadır, bu hendek eskilerde kara duvarlarının tamamını çevrelemekteymiş. Merkez Kapı, (Porta Maggiore) 1694 yılında Venedikliler tarafından kendisine verilen anit şeklinı korurnaktadir. Geçit’ ten sonra karşınıza çikan ilk bina ‘loustiniani Sarayı’ olarak bilinen ve Cenevizliler dönemine ait olduğu hesaplanan bir yapıdır. Bugün, restore edilmiş bir şekilde, eski eserlerin geçici olarak sergilendiği bir mekan olarak faaliyet göstermektedir. ‘Saray’ ile aynı alanda ‘Kara Zından’ binası bulunmaktadir. Bu yapı da yine Cenevizliler dönemine aittir ve Sakız Adası’ nın çağdaş tarihindeki trajik bir olayla bağlantılıdır. 1822 yılında, Sakız Adası’ nın yetmiş önemli şahsiyeti darağacına götürülmeden önce burada tutuklu kalmıştı. Kale’ nın meydaninda, önde gelen Osmanlıların (Osmanlı komutanlarının) mezarlığı bulunmakta, ve burada diğer şahsiyetlerin arasında Kara Alı Paşa’ nın da mezarı dikkat çekmektedir. 1822 yılında Yunan devrimi esnasında, Kanarı, Kara Alı Paşa’ nın amiral gemisini havaya uçurmuştu. Agios (Aziz) GeorgIos sokağında, yani meydandan başlayarak deniz kıyısındaki duvara manevralarla ulaşan bölge ana karayolunun üzerinde iki müslüman camii bulunmaktadir. İlk olarak, karşınıza 1892’ de inşa edilmşi olan Hamidiye camii çikar ye daha sonra da Eski cami. Bu cami ise kiliseye dönüştürülmüştür ye Agios (Aziz) Georgios tapınağı olarak bilinmektedir. Deniz duvarının kuzey batısındaki köşede harabe halinde hamamlar bulunmaktadir. Ayni duvarın ortalarına doğru ve duvara yakın bir mesafede Kale’ nin Ortaçap’a ait su sarnıcı, diğer adıyla Kria Vrisi (Soğuk Çeşme) bulunmaktadir. Bu yolun devamında karşımıza çıkan, yüksek nal şeklindeki kule ‘Kulas’ da, Cenevizliler döneminde inşa ediImiştir ve ne olarak kulIanıldığı daha tam olarak bilinmemektedir. En eski yapı maizemesinin ise duvarında gömme olarak kullanılması çok etkileyicidir. ‘Kamayo’ Kulas kulesine yakın uzun bir binadir, o da Cenevizliler dönemine ait bir yapıdır ve ilk kullanımının ne olduğu bilinmemektedir. Agios (Aziz) Nikolas kiliseciği, kazı çalışmalarında ortaya çıktığı üzere, çağdaş yillarda liman duvarına yakın başka eski bir tapinağın yerine inşa edilmiştir.